Η ταινία του κόστισε μόνο 3.500 ευρώ

«11 συναντήσεις με τον πατέρα μου». Το αουτσάιντερ που πριν από λίγο καιρό διεκδίκησε το βραβείο καλύτερης ταινίας της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου είναι μια βαθιά ανθρώπινη ταινία για έναν άντρα που μια μέρα μαθαίνει πως έχει μια κόρη. Αυτός είναι ένας απλήρωτος, χωρισμένος νταλικέρης και ζει σε ένα κοντέινερ στον Ασπρόπυργο.

Αυτή, μεγαλωμένη σε αστικό περιβάλλον, σπουδάζει κλασικό τραγούδι. Μέσα από 11 συναντήσεις, οι δύο αυτοί άνθρωποι, που ανήκουν σε εντελώς διαφορετικούς κόσμους, προσπαθούν να κατασκευάσουν μια σχέση που δεν μπαίνει σε κανένα καλούπι...

Την ταινία, που παίζεται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, σκηνοθέτησε ο Νίκος Κορνήλιος. Μία από τις πιο αθόρυβες αλλά συνάμα παραγωγικές παρουσίες στο χώρο του κινηματογράφου μας. Οι «θαμώνες» του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τον γνωρίζουν καλά.

Ο 58χρονος πολυτεχνίτης είναι ταυτόχρονα σκηνοθέτης κινηματογράφου, θεατράνθρωπος, αρχιτέκτονας και συνθέτης σύγχρονης ορχηστρικής μουσικής: στο Παρίσι, όπου, μικρός, κατέφυγε επί χούντας, έζησε 15 χρόνια γράφοντας μουσική - υπήρξε μάλιστα μαθητής του Ξενάκη. Είναι όμως και δάσκαλος: στο εργαστήρι του, όπως λέει, διδάσκει αεί διδασκόμενος. Από εκεί άλλωστε αντλεί και τους ηθοποιούς για τις ταινίες του, όπως τους τωρινούς του πρωταγωνιστές: τον Λάμπρο Αποστόλου (υποψήφιο για το βραβείο ανδρικού ρόλου της ΕΑΚ) και την Εύα Γαλογαύρου. «Στο εργαστήρι, λειτουργούμε σαν ομάδα».

Εχει ήδη έξι ταινίες στο ενεργητικό του. Τώρα μάλιστα ετοιμάζει την έβδομη: «Θα τιτλοφορείται "Μητριαρχία". Και θα πρωταγωνιστούν 60 γυναίκες ηθοποιοί όλων των ηλικιών. Κανένας άντρας...» Σχεδιάζει μάλιστα να αναζητήσει χρηματοδότηση μέσω του crowdfunding (από τις 13/5 στο indiegogo).

 

Στις «11 συναντήσεις με τον πατέρα μου» κάνει το δικό του σχόλιο για την οικογένεια. «Ζούμε σε μια εποχή που οι πατεράδες είναι απόντες. Σύμφωνα με στοιχεία, το 25% των μπαμπάδων εξαφανίζονται εντελώς από τη ζωή των παιδιών τους». Στην ταινία του βέβαια η πατρότητα είναι απλώς το πρόσχημα. Το θέμα που τον απασχολεί είναι το κατά πόσον η γονιδιακή σχέση πατέρα-κόρης, δηλαδή ένα τυχαίο γεγονός, μπορεί να εξελιχθεί σε μια ανθρώπινη σχέση έξω από κάθε σύμβαση και καλούπι. Μεταξύ δύο ανθρώπων, ουσιαστικά αγνώστων, που κινούνται σε παράλληλες τροχιές, και των οποίων η σχέση «δεν είναι γονεϊκή, ούτε φιλική, ούτε βέβαια ερωτική».

«Απών πατέρας»

Για την ελληνική κοινωνία οι δεσμοί αίματος και η οικογένεια έχουν κυρίαρχη σημασία. «Στη δομή τής οικογένειας στηρίζεται όλο το υπάρχον κοινωνικό και οικονομικό σύστημα της πατριαρχικής κοινωνίας. Στην πραγματικότητα όμως οι οικογένειες είναι σφαγεία. Σε ένα συντριπτικό ποσοστό, η οικογένεια είναι μια πολύ καταπιεστική δομή για το ανθρώπινο γένος. Και βαθύτατα εχθρική στις ανθρώπινες ανάγκες: στην ερωτική απόλαυση, στη συλλογικότητα, στην ελευθερία και στη δημιουργικότητα».

Σίγουρα κάποιος θα μπορούσε να αντικρούσει ένα ένα τα επιχειρήματά του, όμως ο Κορνήλιος έχει κάποιο δίκιο όταν μιλά για τη «μυθολογία των κοινών γονιδίων». Φέρνει δε ένα ενδιαφέρον παράδειγμα: «Οταν γύριζα την ταινία μου "Ο κόσμος ξανά", στην οποία πρωταγωνιστούσαν ορφανά, δούλεψα με παιδιά από τα Χωριά SOS. Σας πληροφορώ πως η ψυχική ισορροπία τους ήταν μεγαλύτερη σε σχέση με αυτά που μεγάλωσαν "φυσιολογικά". Οι άνθρωποι που μεγαλώνουν στους τέσσερις τοίχους ενός διαμερίσματος προσκολλημένοι στους γονείς τους δέχονται αφόρητες πιέσεις. Δεν είναι τυχαίο που υποφέρουν από φόβους, κρίσεις πανικού και καταθλίψεις...»

Η ταινία, που ο Κορνήλιος έγραψε μαζί με την Ευγενία Παπαγεωργίου, παίχτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, στο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, σε 30 κινηματογραφικές λέσχες, αλλά και στις φυλακές της Θήβας σε μια άκρως συγκινητική προβολή ενώπιον 70 κρατουμένων, που γνωρίζουν από πρώτο χέρι τι σημαίνει «απών πατέρας».

Στην ταινία του ο ήρωας είναι απλήρωτος, όπως εκατομμύρια Ελληνες σήμερα. Μόνο όταν απειλεί το αφεντικό του καταφέρνει να του αποσπάσει κάποια χρήματα... Το ρόλο της μητέρας του κοριτσιού, μιας παλιάς σχέσης του ήρωα, ενσαρκώνει η Σουηδέζα ηθοποιός Εύα Στιλάντερ, «μια ηθοποιός εξαιρετικής εκφραστικής ακρίβειας».

«Συνεργατικός τρόπος»

Μια ματιά σε μερικά από τα παλιότερα φιλμ του Ν. Κορνήλιου φανερώνουν μια ενδιαφέρουσα γκάμα: το αλληγορικό «Αθώο σώμα» μάς μεταφέρει σε μια ασπρόμαυρη έρημη Αθήνα που υποφέρει από παρατεταμένη λειψυδρία, ενώ η πειραματική «Μουσική των προσώπων» είναι γυρισμένη μόνο με γκρο πλαν. «Θέλω με κάθε ταινία μου να ανακαλύπτω και πάλι το σινεμά», μας είπε ο σκηνοθέτης, που χαρακτηρίζει «συνεργατικές» τις ταινίες του. Οι «11 συναντήσεις με τον πατέρα μου» κόστισαν μόλις 3.500 ευρώ! «Ο συνεργατικός τρόπος είναι ο τρόπος μας να απαντάμε σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς. Διαφορετικά, θα μέναμε στα σπίτια μας. Και αυτό είναι απαράδεκτο. Κάνω κι εγώ λοιπόν guerilla ταινίες, όπως οι εικοσάρηδες...»

Ομως αυτό, λέει, δεν μπορεί να γίνει καθεστώς. «Το κράτος δεν μπορεί να συρρικνωθεί μόνο σε ένα αδρά αμειβόμενο υπουργικό συμβούλιο. Η κατάσταση αυτή παραβαίνει κάθε έννοια λογικής: το κράτος να μην μπορεί να ανταποκριθεί σε καμιά από τις βασικές του υποχρεώσεις. Να μην προστατεύει τους αδύναμους πολίτες, τα αρχαιολογικά του μνημεία, να έχει υποβαθμισμένους δασκάλους, νοσοκομεία που καταρρέουν. Δεν είναι μόνο η διαφύλαξη των συνόρων που μας καθιστά κράτος. Είναι και η διαφύλαξη της κοινωνικής μας συνοχής...»

ΠΗΓΗ: enet.gr